Tìm hiểu cách quá trình xoay vòng phòng điều trị nhanh ảnh hưởng đến kiểm soát nhiễm khuẩn, nhấn mạnh các lĩnh vực quan trọng như tái sử dụng vật dụng, quy trình tiệt khuẩn và kiểm tra đường nước nhằm ngăn ngừa lây nhiễm chéo trong các phòng khám nha khoa bận rộn.
Amanda Hill, BSDH, RDH, CDIPC
Ngày 29 tháng 1 năm 2026
Đọc trong 6 phút
Điểm nổi bật chính
Theo dõi tuổi thọ và giới hạn tái xử lý của tất cả các vật dụng có thể tiệt khuẩn để ngăn vi sinh vật cư trú và đảm bảo an toàn.
Phân tách các mẻ tiệt khuẩn dựa trên hướng dẫn cụ thể về nhiệt độ và thời gian để bảo tồn tính toàn vẹn và hiệu quả của dụng cụ.
Luôn làm khô dụng cụ hoàn toàn trước khi đóng gói để ngăn các gói ướt hút vi sinh vật và làm ảnh hưởng đến độ vô khuẩn.
Sử dụng màng che và chất khử khuẩn tương thích, được FDA phê duyệt cho các thiết bị nhạy cảm với nhiệt để kéo dài tuổi thọ và duy trì an toàn.
Thường xuyên kiểm tra và xử lý đường nước của ghế nha khoa, ghi chép lại quy trình để đáp ứng tiêu chuẩn EPA và ngăn ngừa nhiễm khuẩn từ nguồn nước.
Khi tôi nhớ lại thời còn học trường vệ sinh nha khoa, tôi nhớ đã mất bao lâu để xoay vòng một phòng điều trị. Tôi chậm rãi và có hệ thống lau chùi và khử khuẩn từng bề mặt, đồng thời cẩn thận làm sạch và kiểm tra dụng cụ trước khi đóng gói chúng. Sau đó, tôi chuẩn bị lại phòng điều trị cho bệnh nhân tiếp theo. Có thể mất 30 phút hoặc hơn để hoàn thành tất cả những việc đó. Bây giờ việc này diễn ra trong chưa đến 10 phút. Mặc dù một phần hiệu quả đó đến từ sự quen thuộc với công việc, nhưng hãy thực tế đi: có lẽ chúng ta không còn kỹ lưỡng như trước nữa.
Thời gian là kẻ thù của chuyên viên vệ sinh nha khoa. Có vẻ như với mỗi khóa học đào tạo liên tục (CE), chúng ta lại học thêm điều gì đó mới và nên nhồi nhét nó vào các buổi hẹn với bệnh nhân. Tuy nhiên, thời lượng các cuộc hẹn lại không dài hơn. Vì vậy, việc xoay vòng phòng điều trị diễn ra trong chớp mắt do tính cần thiết. Nhưng những sai lầm nào chúng ta có thể đang mắc phải trong lúc vội vã đưa bệnh nhân tiếp theo lên ghế điều trị?
1. Lạm dụng vật dụng
Mọi thứ chúng ta sử dụng đều có tuổi thọ. Một số sản phẩm chỉ được thiết kế để tiệt khuẩn một số lần nhất định. Nếu đúng như vậy, bạn đang theo dõi điều đó như thế nào? Nhiều vật dụng của chúng ta được làm từ nhựa hoặc vật liệu resin và theo thời gian, chúng xuất hiện các vết nứt hoặc lõm. Những khe hở siêu nhỏ đó có thể được tiệt khuẩn hay chúng đang chứa vi sinh vật? Việc có một sổ theo dõi tiệt khuẩn đầy đủ có thể giúp bạn theo dõi tần suất các vật dụng được tái xử lý. Hãy chắc chắn kiểm tra tính toàn vẹn của vật dụng trước khi sử dụng chúng.
Một sản phẩm có biểu tượng số hai bị gạch chéo chỉ có thể được sử dụng cho một bệnh nhân rồi phải loại bỏ. Nhiều người trong số các bạn đang đọc điều này và đảo mắt. Tất nhiên, tôi biết điều đó. Tôi sẽ không bao giờ tái sử dụng sản phẩm! Vậy thì hãy để tôi nói cho bạn biết những gì tôi thấy, đọc và nghe về các sản phẩm chỉ dùng một lần. Dù nó trông chắc chắn đến đâu, nếu không có hướng dẫn tái xử lý, bạn không thể sử dụng nó nhiều hơn một lần.
2. Không phân tách các mẻ tiệt khuẩn
Điều quan trọng là phải đọc hướng dẫn sử dụng (IFU) cho tất cả các vật dụng bạn dùng. Nhiều sản phẩm có nhiệt độ tiệt khuẩn cụ thể, giống như khi giặt đồ với các chế độ nóng, lạnh và nhẹ. Bạn có thể cần phải tách riêng các vật dụng của mình. Việc cho tất cả mọi thứ tiếp xúc với nhiệt độ cao nhất có thể làm giảm tuổi thọ của vật dụng hoặc tệ hơn là phá hủy nó.
Việc có hệ thống khay trong khu tiệt khuẩn trung tâm với nhãn nhiệt độ có thể giúp bạn phân loại thiết bị sau khi đóng gói. Nhiều máy tiệt khuẩn mới hơn có các chế độ thời gian/nhiệt độ cài đặt sẵn (giống như máy giặt của bạn) để giúp bạn thực hiện đúng quy trình.
3. Đặt bao gói ướt vào máy tiệt khuẩn
Trong quá trình xoay vòng bận rộn đó, bước làm khô dụng cụ thường bị bỏ qua. Nhưng đây là bước quan trọng để duy trì độ vô khuẩn. Nếu dụng cụ được đưa vào máy tiệt khuẩn khi còn ướt, chúng sẽ đi ra ngoài trong tình trạng ướt. Các gói ướt có thể hút vi sinh vật vào bên trong. Khi bao gói bị ướt, các sợi siêu nhỏ sẽ mở ra, cho phép hơi nước thâm nhập. Hãy nghĩ về điều đó giống như chăm sóc da mặt. Khi tất cả lỗ chân lông mở rộng để độc tố thoát ra ngoài, bạn sẽ không bao giờ trang điểm ngay lập tức. Bạn sẽ bị mụn đầu đen. Lỗ chân lông cần phải đóng lại, cũng giống như các sợi trên bao gói.
Hãy đảm bảo dụng cụ khô trước khi đóng gói và đừng mở cửa máy trước khi chu trình sấy hoàn tất. Nếu bạn thấy mình phải “chơi trò khoai tây nóng” với nồi hấp tiệt khuẩn vì cần dụng cụ quá gấp, có lẽ đã đến lúc đầu tư thêm vài bộ nữa. (Tôi đang nói với các tay khoan vệ sinh nha khoa đấy… đúng vậy, bạn phải tiệt khuẩn nhiệt chúng giữa MỌI bệnh nhân.)
4. Tiệt khuẩn các sản phẩm không tương thích
Phần lớn công nghệ mới xuất hiện trong phòng điều trị của chúng ta nhạy cảm với nhiệt và không thể tiệt khuẩn bằng nhiệt. Tất cả các thiết bị bán tới hạn nhạy cảm với nhiệt (nghĩa là tiếp xúc nhưng không xuyên qua màng niêm mạc) phải được che phủ bằng màng chắn được FDA phê duyệt và khử khuẩn sau khi tháo màng chắn ra.
Nhưng bạn đã kiểm tra xem sản phẩm khuyến nghị loại chất khử khuẩn nào chưa? Điều tương tự cũng áp dụng cho các vật dụng được đặt trong máy siêu âm làm sạch dụng cụ, thậm chí cả ghế nha khoa và bơm hút. Hướng dẫn sử dụng có thể đưa ra khuyến nghị về các sản phẩm tương thích. Việc sử dụng đúng chất làm sạch không chỉ giúp làm sạch và khử khuẩn hiệu quả mà còn kéo dài tuổi thọ của thiết bị/dụng cụ.
5. Không làm sạch đường nước đúng cách hoặc không đủ thường xuyên
Tôi không thể viết một bài về kiểm soát nhiễm khuẩn mà không nhắc đến đường nước của ghế nha khoa. Với danh xưng tự phong là “Chiến binh đường nước”, tôi nhận được rất nhiều câu hỏi về chủ đề này. Phòng khám của bạn nên có một hệ thống để sốc nước, xử lý nước và quan trọng nhất là kiểm tra nước. Dù nước được dẫn đến ghế nha như thế nào, dù bạn sử dụng loại sản phẩm sốc và xử lý nước nào hay với tần suất ra sao, bạn vẫn phải kiểm tra. Kiểm tra đường nước là cách duy nhất để biết (và chứng minh) rằng nguồn nước bạn đang sử dụng nằm dưới mức khuyến nghị của EPA là <500 CFU/mL.
Hiệp hội An toàn Nha khoa (ADS) khuyến nghị kiểm tra hàng tháng cho đến khi đạt hai lần liên tiếp đạt chuẩn, sau đó chuyển sang kiểm tra hàng quý. Tôi khuyến nghị sử dụng xét nghiệm gửi phòng lab ít nhất mỗi năm một lần và theo dõi bằng các xét nghiệm tại ghế cho những khoảng thời gian còn lại. Mặc dù các xét nghiệm tại ghế thuận tiện và tiết kiệm chi phí, các xét nghiệm gửi phòng lab là phương pháp chính xác nhất để đánh giá điều gì đang diễn ra trong đường nước của bạn. Hãy nghĩ về điều đó giống như tự khám vú và chụp nhũ ảnh vậy.
Phần bổ sung: Bạn có ghi chép lại không?
Như chúng ta đều biết trong chăm sóc bệnh nhân, nếu bạn không ghi lại thì xem như điều đó chưa xảy ra. Điều này cũng đúng với kiểm soát nhiễm khuẩn. Phòng khám của bạn cần có các Quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP) bằng văn bản cho tất cả các quy trình được liệt kê ở đây và nhiều quy trình khác nữa. Việc có một kế hoạch bằng văn bản cho xoay vòng phòng điều trị, tái xử lý dụng cụ và bảo trì đường nước (cùng các nhật ký kiểm tra) là cực kỳ quan trọng cho sự thành công của đội ngũ. Đây cũng là bằng chứng tuân thủ nếu bạn từng bị kiểm tra đánh giá.
Nếu bạn thấy mình bối rối về IFU và SOP, ADS gần đây đã ra mắt chatbot mang tên Ask ADS. Trong khi các công cụ tìm kiếm AI khác sẽ đưa ra câu trả lời, chúng không phải lúc nào cũng chính xác. Ask ADS chỉ được cung cấp các thông tin hiện hành và chính xác. Nó thậm chí còn đề xuất tài liệu tham khảo và giúp bạn viết những SOP phiền toái đó. Nếu bạn đang vật lộn để xác định điều gì là chính xác trong một thế giới đầy thông tin sai lệch, hãy thử xem qua.
Trong cuộc sống nha khoa bận rộn mà chúng ta đang sống, việc mất tập trung vào phòng ngừa nhiễm khuẩn là điều rất dễ xảy ra. Theo một khảo sát mới của Hội đồng Quốc gia Trợ thủ Nha khoa, chỉ một trong bốn bệnh nhân cho biết phòng khám nha khoa của họ có thảo luận về kiểm soát nhiễm khuẩn với họ, trong khi 98% cho rằng kiểm soát nhiễm khuẩn là quan trọng. Với tất cả công việc bạn đang làm để kiểm soát nhiễm khuẩn, bạn hoàn toàn có thể tự hào chia sẻ về những gì mình đang làm để giữ an toàn cho bệnh nhân.
Theo khảo sát mới, phần lớn bệnh nhân đánh giá kiểm soát nhiễm khuẩn là yếu tố rất quan trọng khi lựa chọn phòng khám nha khoa. Tuy nhiên, rất ít phòng khám chủ động truyền thông về các quy trình an toàn mà họ đang thực hiện.
Đây chính là cơ hội để phòng khám xây dựng niềm tin với bệnh nhân thông qua:
- Minh bạch quy trình vô khuẩn
- Chia sẻ quy trình hấp tiệt khuẩn
- Công khai kiểm tra đường nước
- Đào tạo nhân viên bài bản
- Duy trì tiêu chuẩn kiểm soát nhiễm khuẩn cao
Kết luận
Trong môi trường nha khoa bận rộn hiện nay, việc rút ngắn thời gian xoay vòng ghế điều trị là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, tốc độ không được đánh đổi bằng sự an toàn.
Những sai lầm nhỏ trong kiểm soát nhiễm khuẩn như tái sử dụng vật dụng quá mức, đóng gói khi còn ướt hay bỏ qua kiểm tra đường nước đều có thể tạo ra nguy cơ lây nhiễm chéo nghiêm trọng.
Một hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả cần được xây dựng dựa trên:
- SOP rõ ràng
- Đào tạo liên tục
- Theo dõi định kỳ
- Ghi chép đầy đủ
- Tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn nhà sản xuất
Đây không chỉ là trách nhiệm chuyên môn mà còn là nền tảng giúp phòng khám nha khoa phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin lâu dài với bệnh nhân.
Các bạn có thể tham khảo thêm vật liệu sát khuẩn dùng trong nha khoa
Cồn sát khuẩn
Nước ngâm dụng cụ
Khăn lau sát khuẩn có cồn và không cồn
Chai xịt sát khuẩn bề mặt
Dung dịch vệ sinh bồn nhổ
Sát khuẩn tay